Muzenstraat

Muzenstraat

Grieks

In de Grieks-Romeinse mythologie waren de Muzen de godinnen van zang, kunst en wetenschap. Ze waren de dochters van Zeus en zussen van Apollo, die als hun aanvoerder werd beschouwd. Met bijvoorbeeld Calliope, de muze van epische poëzie, filosofie en retorica, en Clio, de muze van verheerlijking door middel van gezang.

Ze inspireerden kunstenaars en wetenschappers en waren vaak aanwezig tijdens feesten van de Olympische goden om te zingen, dansen of poëzie voor te dragen

De straat

De Muzenstraat werd in 1874 gesticht en werd vernoemd naar de in datzelfde jaar gestichte concertzaal, het Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen op de hoek van de Muzenstraat en de Zwarteweg.

Lange tijd was de Muzenstraat een doodlopende straat.

Maasdam

Aan het begin van de negentiende eeuw ontstond het Slop van Maasdam, een doodlopend straatje aan de Fluwelen Burgwal. In 1922 werd dit slop met de Muzenstraat verbonden.Vanaf dat moment liep de oude Muzenstraat vanaf de Fluwelen Burgwalnaar de Zwarteweg.

Transitorium

In 1964 brandde het Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen af. Drie jaar later werd op dezelfde locatie het Transitorium gebouwd, een hoog kantoorgebouw.

Jackblock

Dit gebouw werd volgens een revolutionair jackblock-systeem gebouwd. In plaats van de traditionele bouwmethode, begon men met de bouw van de hoogste verdieping. Elke nieuwe verdieping werd praktisch in de kelder gebouwd en vervolgens omhoog getild door middel van 124 vijzels. Pas daarna begon men met de bouw van de volgende verdieping.

Castalia

Dit Transitorium werd in 1998 omgebouwd naar het Castalia (bijgenaamd de Tieten van Den Haag). Met een hoogte van 104 meter staat het gebouw in de top tien van hoogste gebouwen in Den Haag. Doordat het tracé van de Muzenstraat gewijzigd is, staat dit gebouw niet meer in de Muzenstraat, maar aan het Parnassusplein.

Militair Hospitaal

Op de hoek van de Muzenstraat nummer 1 en de Fluwelen Burgwalnummer 76 stond van 1813 tot 1974 het Militair Hospitaal.

In 1803 werd het woonhuis van de familie Van der Duyn van Maasdam eigendom van de staat. Dit huis bevond zich op de hoek van de Fluwelen Burgwal en het Slop van Maasdam. Na de Franse bezetting in 1813 verhuisde de garnizoensziekenzaal van het Binnenhof naar een nieuw ziekenhuis aan de Muzenstraat.

In de daaropvolgende jaren werd het ziekenhuis steeds groter door de aankoop van aangrenzende panden. Het ziekenhuis werd een hospitaal van de 1e klasse in 1843.Vanaf halverwege de twintigste eeuw werden er ook burgers in het ziekenhuis behandeld en verpleegd.

Sloop

Aan het einde van de jaren 1960 besloot de minister van Defensie, Van den Toom, dat het ziekenhuis op deze locatie niet langer nodig was. In 1970 werd het grootste deel van het ziekenhuis gesloten, met uitzondering van 26 bedden.

Het militaire hospitaal stond vanaf de Fluwelen Burgwal gezien aan de rechterkant van de straat. Dit deel werd rond 1974 gesloopt. Het linkerdeel van de straat overleefde tot 1995 waarna ook deze panden tegen de grond gingen.

Lavi

In 1992 presenteerde de Gemeente Den Haag het plan om het ‘Lavi-kavel’ te ontwikkelen voor een bedrag van een half miljard gulden. Dit kavel omvatte het gebied rond de Muzenstraat en de Zwarteweg en kreeg vanaf 8 oktober 1993 de naam ‘Plan De Resident’.

Diversen

Herman Wesstra

De beroemde architect Herman Wesstra ontwierp onder andere het gebouw in de Haagse dierentuin, de Passage, het Panoramagebouw in het Bezuidenhout en de Seinpost in Scheveningen. Hij wilde dicht bij de binnenstad wonen en vestigde zijn kantoor en woonadres van 1883-1887 daarom aan de Muzenstraat 3. Daarna verhuisde hij naar de Stationsweg.

Simon Carmiggelt

Op 6 september 1939 trouwde de later beroemde Haagse schrijver Simon Carmiggelt met Tiny de Goey.Na de bruiloft verhuisde Carmiggelt vanuit zijn ouderlijk huis in de Druivenstraat 19 naar de Muzenstraat 16. In zijn nieuwe woning ontving Carmiggelt tal van vrienden uit Haagse toneel- en kunstkringen.

Hafo

De bekende fotowinkel HAFO in de Wagenstraat had vanaf de jaren 1930 het hoofdkantoor van Hijmans’ Foto- en Kinogroothandel NV (Hafo) in de Muzenstraat 37.

Protestanten

De Vrijzinnige Geloofsgemeenschap oftewel Nederlandsche Protestantenbond werd in 1870 opgericht en vestigde zich in 1925 aan de Muzenstraat 2-4.

In 1941, tijdens de oorlog, verloor de Protestantenbond het pand aan de Muzenstraat. Op 21 september 1947 keerden ze weer terug naar hun kerk in het gebouw van de Orde van Vrijmetselaren aan de Muzenstraat. Op 29 april 1970 vierde deze Haagse afdeling het 100-jarig bestaan met een jubileumbazar.

Heden

De huidige Muzenstraat loopt vanaf de Zwarteweg naar het Muzenplein en van het Muzenplein naar de Wijnhaven. De straat ligt in de wijk Uilebomen. De bebouwing werd in 2000 neergezet.

De nieuwgebouwde Muzenstraat iseen ontwerp van de Italiaanse archiect Adolfo Natalini.

De Muzenstraat maakt onderdeel uit van De Resident. Dit is een grootschaIig stedenbouwkundig project dat tussen de binnenstad en het Centraal Station in ligt.

In het bouwplan werd gekozen voor het thema ‘Griekse muzen’ als een herinnering aan het Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen uit 1874.

Terzijde

Verderop in Den Haag bevindt zich een ander eerbetoon aan de Muzen. In een van de plafonds van het Mauritshuis zit namelijk een schildering van Jacob de Wit met daarin acht muzen (Clio ontbreekt). Daarnaast kan een select publiek twee schilderijen van de Muzen bewonderen in de Oranjezaal van Huis ten Bosch. De schilders van deze werken zijn Jan Lievens en Caesar van Everdingen.

De Muzen

Calliope	Muse van epische poëzie en heldhaftige zang. Calliope wordt beschouwd als de leider van de Muzen en de meest geëerde van allemaal. Ze werd algemeen beschouwd als de grootste en meest wijze van de Muzen. Calliope begon als een Muze van poëzie, die later ontwikkelde tot epische poëzie, verhalen over de legendarische avonturen van een volk, haar mythen en helden. In de kunst wordt Calliope vaak afgebeeld met een tablet op haar knie en een stift in haar hand.
Clio	Muse van geschiedenis en historische verhalen. Clio werd geassocieerd met educatie en inspireerde schrijvers en dichters om werken van geschiedenis te creëren. In de kunst werd ze vaak afgebeeld met een rol of boek in haar hand en soms met een lauwerkrans op haar hoofd. De naam “Clio” komt van het Griekse woord “kleos”, wat “glorie” of “faam” betekent.
Erato	Muse van liefdespoëzie en minnespel. Erato werd vaak afgebeeld met het spelen op een lier en werd geassocieerd met muziek en dans. In de kunst werd ze soms afgebeeld met een krans van rozen of andere bloemen, die liefde en schoonheid symboliseerden.
Euterpe	Muse van muziek en lyrische poëzie.Euterpe werd vaak afgebeeld met een fluit of een dubbele fluit, wat haar attribuut was.Ze diende als inspiratiebron voor dichters, toneelschrijvers en auteurs zoals Homerus en stimuleerde de ontwikkeling van de vrije en beeldende kunsten in het oude Griekenland. In de astronomie is Euterpe de naam van een planetoïde in de asteroïdengordel.
Melpomene	Muse van retoriek en lofrede. Polymnia werd vaak afgebeeld met een sluier en hield een lier of een vinger tegen haar mond, wat het mediteren symboliseerde. In de kunst werd ze soms afgebeeld met een peinzende uitdrukking, alsof ze in gedachten verzonken was. Ze was de beschermheilige van lyrische poëzie en werd verondersteld de lier te hebben uitgevonden. Verder is het geslacht van Amerikaanse en voornamelijk tropische kruiden, Polymnia, vernoemd naar de oude Griekse godin Polymnia.
Terpsichore	Muse van dans en koorzang. Terpsichore was geassocieerd met de lier, een instrument dat belangrijk was voor Griekse muziek en dans. In de kunst werd ze vaak afgebeeld met een lier of een plectrum, waarmee de snaren van de lier werden getokkeld.
Thalia	Muse van komedie en komische toneelstukken. Thalia werd vaak afgebeeld met een komische masker en een herdersstaf, dat haar attribuut was. In de kunst werd ze soms getoond met een krans van klimop op haar hoofd, wat een symbool was van de god Dionysus, die geassocieerd werd met komedie. Daarnaast was werd een bioscoop in de Boekhorststraat naar deze godin vernoemd
Urania	Muse van astronomie en astrologie. Urania werd vaak afgebeeld met een globe en een passer, dit waren haar symbolen in de Griekse kunst. In het oude Griekenland werd astronomie beschouwd als een tak van de wiskunde, en Urania was hiermee geassocieerd.Haar naamgenoot was haar grootvader, de oeroude Titaan van de hemel, Uranus. Uranus is de zevende planeet vanaf de zon en de op twee na grootste planeet in het zonnestelsel.