Cara mia sorella!

Hebt gij de ‘cartolina’ met mijn vluchtig woordje uit Genua ontvangen? Eerst hier in Florence kan ik u uitvoeriger schrijven, zoo als ik beloofde, want ik ben snel over landen, stroomen en rotsen heengestoomd en eerst hier heb ik een rustpunt. Zo begint de roman Amazone van de Haagse schrijver Carel Vosmaer.

Carel Vosmaer bezocht in 1878 het Musei Capitolini in Rome. Dit beeld van een gewonde Amazone inspireerde hem tot het schrijven van zijn roman Amazone. 'Kloek gebouwd; flinke groote voeten; armen en neus hersteld; Grieksch marmer'.
Carel Vosmaer bezocht in 1878 het Musei Capitolini in Rome. Dit beeld van een gewonde Amazone inspireerde hem tot het schrijven van zijn roman Amazone. 'Kloek gebouwd; flinke groote voeten; armen en neus hersteld; Grieksch marmer'.

Het boek

De vierenvijftig jaar oude Carel Vosmaer schreef De Amazone na een reis naar Rome, Napels en Paestum. Hij laat hierin allerlei vrienden en tijdgenoten onder andere namen door de ruines en de musea ronddwalen. De roman had succes bij zijn generatiegenoten, maar ook bij vele jonge, aankomende schrijvers. In het boek gaf Vosmaer zijn zelfportret in de Heer van Walborch.

De Amazone was in de jaren 80 van de negentiende eeuw een beroemd boek en dat was waarschijnlijk de reden dat zowel Vosmaer als zijn boeken een straat toebedeeld kregen in Spoorwijk. De Amazonestraat werd op 14 februari 1921 opgeleverd. Na de sloop en renovatie van het wijk, is de straat nu gesplitst in een oud en een nieuwbouw deel (2008).

 

Amazone

De eerste pagina uit de Amazone

1

Hebt gij de 'cartolina' met mijn vluchtig woordje uit Genua ontvangen? Eerst hier in Florence kan ik u uitvoeriger schrijven, zoo als ik beloofde, want ik ben snel over landen, stroomen en rotsen heengestoomd en eerst hier heb ik een rustpunt. Maar noch geen rust voor het gemoed, die moet noch komen, als zij komen wil. Hier ben ik eigenlijk in Italië! Ik kende vroeger alleen een stuk van Lombardije en Venetië. Maar voor ons, barbaren en Germanen, is dat niet het Italië. Het land is daar als bij ons, zoowaar wilgen en weiden en slooten, en Venetië heeft zoo veel romantiesch.

In Genua zag ik het eerste ware Italië, zonnig, zuidelijk, marmer, echte typen, bloeiende oranjes, aloë's en cactussen bij duizenden. En nu Florence! Toch blijf ik hier maar kort; de zoete verleiding der naieve vroege en der vol bloeiende renaissance zou mij afleiden en ik wil nu eerst eens gansch antiek worden. Dan pas zal ik uit mijn moderne gevoeligheid geraken. Zal ik haar oltremonti hebben gelaten, aan gene zijde van den Cenis? Of is zij mede gekomen en moet zij hier slijten? Ik vrees het, ik denk er noch te veel aan.

Ik ben het liefst alleen; gezelschap verveelt mij en ik moet anderen vervelen. Een mensch met een gewonde ziel is voor een ander of vervelend of belachelijk, en daar ik mij als geen van beiden wil voordoen, meng ik mij niet in gesprekken met anderen. Toch zoek ik dit alles aan gene zijde te bannen, ik ben hier gekomen om zonneschijn te zien, om kracht te vinden, om van breingemijmer en hartgezanik bevrijd te worden en mijn gemoed en mijn kunst boven het gedrang op te werken.

2

Dat gaat niet zonder trappen en stompen, enfin, eens er boven op, wil ik op den boedel neerzien en hem uitlachen met een verlost gemoed en een heldere krachtige kunst, zonder kleinheid, met gezond gevoel zonder ziekelijke aandoenlijkheid. Zoo moet Italië en zijne kunst, de antieke bovenal, mij maken. In de antieke wereld zal ik mij geheel hullen als in eene statige toga en trachten te voelen als de ouden, breed, waardig, schoon, wereldbeheerschend. Welk een trots, zult gij zeggen, - maar zonder iets van dien trots komt men er niet.

Ik zou dit niet aan een ander zeggen, maar gij zult het niet verkeerd verstaan. Gij zult mij wel weer minzaamheid en buigzaamheid willen prediken, maar, beste, geloof mij, de eerste wordt vertrapt en de tweede voert tot karakterloosheid. Ja, ik weet wel dat gij ze hebt zonder die gevolgen, en ik wil u niet kwellen, maar alleen een rustige ziel als de uwe, buiten het werkzame leven levend, buiten den strijd met de wereld, kan dat bereiken. Wij moeten, om in het gedrang overeind te blijven, de schouders schrap zetten.

De Amazonestraat in 1925
De Amazonestraat in 1925

Het nieuwe stuk van de Amazonestraat in 2010. Rechts ligt het wijkpark het Hof van Heden (voorheen Nannostraat)
Het nieuwe stuk van de Amazonestraat in 2010. Rechts ligt het wijkpark het Hof van Heden (voorheen Nannostraat)
De Amazonestraat in de jaren 80.
De Amazonestraat in de jaren 80.
De sloop van een deel van de Amazonestraat in 1994.
De sloop van een deel van de Amazonestraat in 1994.
De Amazonestraat aan het begin van de straat gezien vanaf de hoek met de Potgieterstraat. In de verte is de Nieuwbouw van de Alberdingk Thijmstraat zichtbaar. De foto is van juni 2014.
De Amazonestraat aan het begin van de straat gezien vanaf de hoek met de Potgieterstraat. In de verte is de Nieuwbouw van de Alberdingk Thijmstraat zichtbaar. De foto is van juni 2014.
De Amazonestraat  gezien vanaf de Schaepherderstraat. Deze woningen werden in 1923 gebouwd.  De foto werd in februari 2015 gemaakt.
De Amazonestraat gezien vanaf de Schaepherderstraat. Deze woningen werden in 1923 gebouwd. De foto werd in februari 2015 gemaakt.
De Amazonestraat in 2014
De Amazonestraat in 2014
De straten van Carel Vosmaer. Bij de groene pijl de vroegere Nannostraat. Het rode blokje toont het oude deel van de Amazonestraat. Het blauwe blokje, het nieuwbouwdeel.
De straten van Carel Vosmaer. Bij de groene pijl de vroegere Nannostraat. Het rode blokje toont het oude deel van de Amazonestraat. Het blauwe blokje, het nieuwbouwdeel.