Het straatje tussen de huidige Prinsegracht en het Westeinde heette oorspronkelijk Warmoesstraat. Halverwege de zeventiende eeuw noemden de bewoners de straat echter steeds meer naar de herberg die zich in de straat bevond, De Drie Boeren. 

De Warmoezierstraat gezien vanaf het Westeinde in 1965.
De Warmoezierstraat gezien vanaf het Westeinde in 1965.

Slop van de Drie Boeren

In de volgende eeuwen werd de straat afwisselend Slop van de drie boeren en Warmoesstraat genoemd. Zowel in de spreektaal als in de officiƫle stukken.

De meeste Hagenaars wilden echter het liefst niet in een slop of steeg wonen. Een naamswijziging kon de status van het slop aanzienlijk vergroten. Na lang aandringen van de bewoners werd daarom in 1882 de naam definitief veranderd in Warmoezierstraat.

Niet te verwarren met de Groene Warmoesstraat de oude naam van de Boekhorststraat.

Het Hofje van Nieuwkoop aan de Warmoezierstraat in 2017. Met links het Medisch Centrum Westeinde.
Het Hofje van Nieuwkoop aan de Warmoezierstraat in 2017. Met links het Medisch Centrum Westeinde.
Een warmoezier is een groentekweker of groenteboer. De term was tot aan het twintigste eeuw gangbaar.

Louis Couperus schreef in De boeken der kleine zielen uit 1901: De slagersjongens overheerschten, maar ook de warmoeziers - de open wagens vol frissche groente geschikt - waren zeer velen.

Bijzondere gebouwen

Hofje

De omgeving van het Westeinde werd eeuwenlang door katholieke Hagenaars bewoond.

Het katholieke weeshuis aan de Warmoezierstraat in 1913.
Het katholieke weeshuis aan de Warmoezierstraat in 1913.
De katholieke Johan de Bruyn van Buytewech, heer van Nieuwkoop besloot op 16 juni 1657 zijn testament op te maken. De vermogende jonkheer bepaalde dat in twee tuinen aan het Slop van de Drie Boeren / Warmoesstraat 36 huisjes gebouwd moesten worden.

Het stuk grond werd nog groter door een grondruil en uiteindelijk werden na 1657 door de bekende architect Pieter Post 62 huisjes ten behoeve van arme ende behoeftige weduwen off vrouspersoonen neergezet.

Het Hofje van Nieuwkoop bestaat nog steeds en heeft de monumentale hoofdingang aan de Prinsegracht.

Weeshuis

In 1836 werd de kapel in het katholieke weeshuis ingewijd. De foto stamt uit 1913.
In 1836 werd de kapel in het katholieke weeshuis ingewijd. De foto stamt uit 1913.
Begin 18e eeuw wilden katholieke Hagenaars een weeshuis stichten. Om geen aanstoot te geven aan de gereformeerde gemeente, werd in 1731 gekozen voor het Slop van de Drie Boeren dat op een stille, afgelegen plaats lag.

Een door mr. Bonifacius van der Haer gebouwd huis werd omgebouwd tot 'wees- en armhuis'. Dit weeshuis bevond zich recht tegenover de blinde muur van het Hofje van Nieuwkoop. Aan de achterkant keek het weeshuis uit op bleekvelden en tuinderijen (nu Westeinde ziekenhuis) tot aan de Lijnbaan.

Honderd jaar later, in 1836, ontving het weeshuis een schenking van 100.000 gulden van de Heeren van Brederode. Met dit geld werd een kapel gebouwd en het gebouw vergroot.

De Warmoezierstraat kijkend naar het Westeinde in 1967.
De Warmoezierstraat kijkend naar het Westeinde in 1967.
Het weeshuis verloor gedeeltelijk zijn functie toen in 1878 het later beruchte Huize Groenestein aan de Loosduinseweg werd geopend. Het gebouw in de Warmoezierstraat werd pas in 1975 afgebroken.

Gouden Leerhuis

In Het Gouden Leerhuis op de hoek van het Slop van de Drie Boeren en het Westeinde werd in de 17e-eeuw goudleerbehang gemaakt. Dit was beschilderd leer dat als behang gebruikt werd.

 

De Warmoezierstraat in 1965 gezien vanaf het Westeinde. Hier bevinden zich sinds 1979 de gebouwen van het Medisch Centrum Haaglanden Westeinde.
De Warmoezierstraat in 1965 gezien vanaf het Westeinde. Hier bevinden zich sinds 1979 de gebouwen van het Medisch Centrum Haaglanden Westeinde.
Een broeder repareert een step voor de deur van het katholieke weeshuis aan de Warmoezierstraat. Het is 1950.
Een broeder repareert een step voor de deur van het katholieke weeshuis aan de Warmoezierstraat. Het is 1950.