Het Oranjehotel was een chique hotel dat vanaf 1874 aan de Haagse kust de deftigste gasten verwelkomde. Het moest na de Tweede Wereldoorlog afgebroken worden.

Dit is het Oranjehotel aan de landzijde in 1880. Het hotel  telde hier één verdieping meer dan aan de zeekant. Op deze foto is goed te zien dat het logement in een woest en onontgonnen gebied neergezet was.
Dit is het Oranjehotel aan de landzijde in 1880. Het hotel telde hier één verdieping meer dan aan de zeekant. Op deze foto is goed te zien dat het logement in een woest en onontgonnen gebied neergezet was.

Geneeskrachtig

In het begin van de 19de eeuw ontdekte men de heilzame werking van frisse zeelucht, gecombineerd met baden in zeewater. De veronderstelde geneeskrachtige werking van het zeewater was enorm. Van de genezing van aambeien, tot zwaarmoedigheid, van benauwdheden tot reuma, het zeewater was eigenlijk voor alle kwalen heilzaam.

De Scheveninger Jacob Pronk kwam de welgestelde burger vanaf 1818 tegemoet met zijn badhuis. Dat werd tien jaar later in 1828 vervangen door het Groot Stedelijk Badhuis. In 1858 kwam de concurrentie op gang. Toen werd het Hotel Garni (later Grand Hotel) neergezet. Het badtoerisme werd echter pas echt populair toen in 1870 de spoorverbinding met Duitsland voltooid werd. Vanaf dat moment stroomde een internationale klantenkring naar Scheveningen.

De landzijde van het Oranjehotel. Links het concurrerende Badhuis. Uiterst links is de Badkapel zichtbaar. De foto werd in 1880 gemaakt.
De landzijde van het Oranjehotel. Links het concurrerende Badhuis. Uiterst links is de Badkapel zichtbaar. De foto werd in 1880 gemaakt.
Het directe resultaat was in 1874 het Hotel d'Orange, ook wel simpel bekend als Oranjehotel (in de negentiende eeuw werd er nog geschreven Oranje-Hotel, met streepje).

Het hotel werd bewust op enige afstand van de rook / stank van het vissersdorp Scheveningen geplaatst en lag letterlijk in de nog woeste en onontgonnen duinen.

Oranjehotel

Exterieur
Het Oranjehotel werd van 1872 tot 1873 in eclectische stijl gebouwd naar ontwerp van Cornelis Outshoorn, de architect die ook het Amstelhotel in Amsterdam op zijn naam schreef. Het gebouw bevatte tweehonderd kamers en 12 naast het hotel liggende villa's. Het bouwwerk was ongeveer net zo breed als het Groot Stedelijk Badhuis.

Het interieur van de rooksalon van het Oranjehotel in 1903.
Het interieur van de rooksalon van het Oranjehotel in 1903.

De beide vleugels werden in het midden door een soort van transept verbonden. Aan de landzijde waren drie trappen aangelegd,een brede trap in het midden en een trap bij beide vleugels. Aan de zeekant  geen trappen omdat de duinweg op gelijke hoogte met het hotel lag.

Naast het hotel waren twaalf herenhuizen neergezet die door het Oranjehotel verhuurd werden. In het zomerseizoen voor fl. 1.200-1.300 per maand. Vanaf ongeveer 1900 woonde de bekende Haagse schilder Jozef Israëls in een van de villa's op nummer 10.

Interieur

Als eerste werd de heer Florke bij het Amstelhotel weggekocht om Maitre-d'hotel van het Oranjehotel te worden.

De eetzaal van het Oranjehotel. Het plafond is gedecoreerd met jugendstil versieringen. De foto dateert van circa 1920.
De eetzaal van het Oranjehotel. Het plafond is gedecoreerd met jugendstil versieringen. De foto dateert van circa 1920.
De kelder werd het domicilie van het personeel. Beide vleugels hadden een eigen keuken, koelkamers en bewaarplaatsen. Met daarin uiteraard de modernste batterie de cuisine (kookgerei).

Franse koks zorgden voor de exquise gerechten en de 50 personeelsleden spraken vijf talen, te weten Nederlands, Frans, Engels, Duits en Italiaans.

De Haagse meubelfabriek H.P. Mutters leverde de wandbekleding van de restauratiezaal en koffie/biljartkamer. En verder al het meubilair.

Op de etages bevonden zich twee badkamers en een kamer voor de kinderen.

De bagage werd met een hijsmachine naar binnen getakeld.

In het hele gebouw waren spreekbuizen aangebracht zodat gemakkelijk door en met het personeel gesproken kon worden.

Volledig geklede badgasten rond 1900 voor het Oranjehotel.
Volledig geklede badgasten rond 1900 voor het Oranjehotel.
Het systeem met de elektrieke bellen was het allernieuwste snufje en was bedoeld om personeel te ontbieden.

Bij de portier waren de kraag en de pet met oranje randjes afgezet. In de knopen waren een O en een H zichtbaar.  

Opening
En toen werd het 5 juli 1874. Het Haagse stadsbestuur was uitgenodigd voor de feestelijke opening, maar ook bestuurders van het Haagsch dagblad en het Vaderland. En natuurlijk de buren, Hotel Garni en het Stedelijk Badhuis. Burgemeester Gevers Deynoot: Als men hier in dit hotel al zulke dejeuners geeft, hoe moeten de diners er wel uitzien?

Al in 1874 ontstonden aanloopproblemen en werden de directeur en een paar medewerkers ontslagen wegens het voeren van een slechte administratie. Maar daarna liep de zaak van een leien dakje. Het hotel werd 'het Hof der Hoven', de pleisterplaats van vorsten en koningen. 'Alles wat hier logeert rekent zich tot de fine fleur te behooren'.

De lees- en schrijfzaal van het Oranjehotel. Op het tafeltje rechts op de voorgrond ligt het adresboek van De Nederlandsche Industrie. Links midden is nog net een schrijftafel zichtbaar.  De foto dateert van omstreeks 1920.
De lees- en schrijfzaal van het Oranjehotel. Op het tafeltje rechts op de voorgrond ligt het adresboek van De Nederlandsche Industrie. Links midden is nog net een schrijftafel zichtbaar. De foto dateert van omstreeks 1920.
Deftig

De aanzienlijke gasten kwamen voor het geneeskrachtige zeewater, maar waren ook gewend aan een welvarende omgeving. De invité werd daarom onthaald aan tafels met damast, porselein, kristal, zilver en boeketten. De rijk voorziene en volvette maaltijden werden besproeid met wijnen, likeuren en port.

In 1916 werd dit lijstje met de deftigste hotels van Den Haag samengesteld:

  • Hotel Des Indes, Lange Voorhout 
  • Hotel Paulez, Korte Voorhout 
  • Kurhaus, Gevers Deynootplein 
  • Hotel De Twee Steden, Buitenhof 
  • Hotel Du Vieux Doelen, Tournooiveld 
  • Oranjehotel, Gevers Deynootweg 
  • Palace-Hotel, Gevers Deynootweg

In 1903 werd voor rekening van de één jaar eerder opgerichte Exploitatie Maatschappij Scheveningen over een lengte van 309 meter een overdekte winkelgalerij neergezet. In deze Oranjegalerij kwamen horecazaken, een filiaal van Maison Krul, een ‘Wiener’ een ‘Palace’ Café en andere kleine winkelunits van het type ‘Bazar’.
In 1903 werd voor rekening van de één jaar eerder opgerichte Exploitatie Maatschappij Scheveningen over een lengte van 309 meter een overdekte winkelgalerij neergezet. In deze Oranjegalerij kwamen horecazaken, een filiaal van Maison Krul, een ‘Wiener’ een ‘Palace’ Café en andere kleine winkelunits van het type ‘Bazar’.
Na de aanleg van de Gevers Deynootweg in 1890 werd het formele adres van het Oranjehotel Gevers Deynootweg 165.

Uitbreiding

In 1894 werd een begin gemaakt met een door het Hoogheemraadschap van Delfland betaalde strandmuur van basalt en beton die van de Keizerstraat tot het Kurhaus reikte.

De duinen bij het Oranjehotel waren echter ook verzwakt. En daarom werd later in 1903 voor rekening van de Exploitatie-Maatschappij Scheveningen, bijgenaamd, de Trust, de muur tot voorbij het Oranjehotel verlengd.

Oranjegalerij

In juli 1903 was ook de Oranjegalerij gereed, een winkelgalerij aan de boulevard ter hoogte van zowel het Oranjehotel als het toekomstige Palace-Hotel (1904).

Het Oranjehotel met de uitgebouwde eetzaal (e). Rechts de rij van acht villa's die voor 1.200-1.300 gulden per maand verhuurd werden (v).  Her woonde in de zomer de bekende Haagse schilder Jozef Israëls. Bij og de Oranjegalerij en bij S het station Scheveningen.
Het Oranjehotel met de uitgebouwde eetzaal (e). Rechts de rij van acht villa's die voor 1.200-1.300 gulden per maand verhuurd werden (v). Her woonde in de zomer de bekende Haagse schilder Jozef Israëls. Bij og de Oranjegalerij en bij S het station Scheveningen.
Deze 309 meter lange winkelgalerij werd bevolkt door horecazaken, een filiaal van Maison Krul, een ‘Wiener’ een ‘Palace’ Café en andere kleine winkelunits van het type ‘Bazar’.

Op de galerij werd een 'verhoogde openbare wandelweg' gebouwd. In 1934 kwamen op deze wandelweg terrassen die alleen voor de bezoekers van respectievelijk het Oranjehotel en het Palace-Hotel toegankelijk werden.

De monumentale trap naar de Gevers Deynootstraat werd in 1903 samen met de Oranjegalerij aangelegd. De twee sierlijke verlichtingspalen hadden een zitmogelijkheid.

Oorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog bouwde de Duitse bezetter de Atlantikwall, een meer dan 5000 kilometer lange verdedigingslinie. Deze verdedigingswerken veroorzaakten grote schade aan de boulevard en het Oranjehotel.

De geruïneerde Oranjegalerij en Oranjehotel vlak na de oorlog in de zomer van 1945.
De geruïneerde Oranjegalerij en Oranjehotel vlak na de oorlog in de zomer van 1945.
Na de oorlog werden de verdedigingswerken met veel moeite opgeruimd en kon het strand weer worden gebruikt. Het Oranjehotel was echter zodanig beschadigd dat het in 1953 moest worden afgebroken.

In 1954 werden op de vrijgekomen grond drie flats neergezet. Deze werden als herinnering aan het Oranjehotel de Oranjeflats gedoopt.

Het Oranjehotel verdween na 1960 steeds meer uit het collectieve geheugen en de naam werd vanaf dat moment steeds meer geassocieerd met de Scheveningse strafgevangenis. Deze Polizeigefängnis aan de Van Alkemadelaan dankte de bijnaam Oranjehotel aan het feit dat er in de oorlogsjaren veel verzetsstrijders vastzaten en verwijst naar de koninklijke familie, het symbool van het vrije Nederland.

Van links naar rechts het Oranjehotel (oh), Palace-Hotel (ph), Kurhaus (kh) en Grand Hotel (gh). Op de voorgrond de oude Pier, het Wilhelmina Wandelhoofd.
Van links naar rechts het Oranjehotel (oh), Palace-Hotel (ph), Kurhaus (kh) en Grand Hotel (gh). Op de voorgrond de oude Pier, het Wilhelmina Wandelhoofd.
In 1922 was het woeste duinlandschap bij het Oranjehotel verdwenen.
In 1922 was het woeste duinlandschap bij het Oranjehotel verdwenen.
Rond 1920 was het overdadige interieur vervangen door een art nouveau inrichting. Het slaapgedeelte met lits-jumeaux kon met een gordijn van het zitgedeelte afgescheiden worden.
Rond 1920 was het overdadige interieur vervangen door een art nouveau inrichting. Het slaapgedeelte met lits-jumeaux kon met een gordijn van het zitgedeelte afgescheiden worden.
Een, gezamenlijke, badkamer van het Oranjehotel in 1920.
Een, gezamenlijke, badkamer van het Oranjehotel in 1920.
De hal van oranjehotel in 1915. De rieten stoelen brachten de ambiance van het strand naar binnen.  Achter de ramen, aan de zeekant, bevond zich het restaurant.
De hal van oranjehotel in 1915. De rieten stoelen brachten de ambiance van het strand naar binnen. Achter de ramen, aan de zeekant, bevond zich het restaurant.
De trap naar de  Gevers Deynootstraat werd in 1903 samen met de Oranjegalerij aangelegd. De  twee sierlijke verlichtingspalen hadden een zitmogelijkheid. De foto werd vanaf het dak van de Oranjegalerij gemaakt. Dit was een openbare wandelweg die in 1934 weer opgeheven werd. Dit werden toen de terrassen van het Oranjehotel.
De trap naar de Gevers Deynootstraat werd in 1903 samen met de Oranjegalerij aangelegd. De twee sierlijke verlichtingspalen hadden een zitmogelijkheid. De foto werd vanaf het dak van de Oranjegalerij gemaakt. Dit was een openbare wandelweg die in 1934 weer opgeheven werd. Dit werden toen de terrassen van het Oranjehotel.
De Oranjegalerij was een soort van overdekt winkelcentrum dat zich bij het chique Oranjehotel aan de Boulevard bevond. Hier werd rond 1915 een Confiserie et Chocolaterie Royales winkel geopend.
De Oranjegalerij was een soort van overdekt winkelcentrum dat zich bij het chique Oranjehotel aan de Boulevard bevond. Hier werd rond 1915 een Confiserie et Chocolaterie Royales winkel geopend.
in Scheveningen bevonden zich tijdens de oorlog  meer Duitse officieren met  verlof dan ergens anders in Nederland. Deze motorkoeriers staan voor het Oranjehotel in 1940.
in Scheveningen bevonden zich tijdens de oorlog meer Duitse officieren met verlof dan ergens anders in Nederland. Deze motorkoeriers staan voor het Oranjehotel in 1940.
De afbraak van het Oranjehotel in 1953.
De afbraak van het Oranjehotel in 1953.

.

Cultuur

Tijdperken

Wijken

Ga naar boven