Vanaf 1919 werden de allereerste radio uitzendingen verzorgd vanuit de Beukstraat. De pionier Hans Idzerda werd de 'Groot Omroeper' van de allereerste Nederlandse radiozender.

Hanso Idzerda
Hanso Idzerda

Draadloos

In 1895 werd de radio uitgevonden. In Nederland werd vanaf 1902 met deze nieuwe manier van communicatie geëxperimenteerd door middel van morse verbindingen tussen de wal en een schip.  Als gevolg onstond in 1904 het radio-kuststation Scheveningen-haven. Het was echter niet mogelijk om draadloos geluiden, zoals een stem of muziek, te transporteren.

Hans Idzerda werd op 26 september 1885 geboren in het Friese dorpje Weidum.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog luisterde de eigenwijze Hans met een antenne in de schoorsteen van zijn vader naar de morseberichten van een zeeslag tussen de Engelsen en de Duitsers bij Jutland. Hij werd betrapt en kreeg een maand voorwaardelijk.

Idzerda volgde later een technische opleiding aan het Duitse Rheinisches Technikum en kreeg in 1913 zijn diploma ingenieur elektrotechniek. In datzelfde jaar vertrok Hans, die zich soms Hanso maar het liefste Idz noemde, naar Den Haag, naar de Cornelis Jolstraat 58 en later naar de Van der Heimstraat 23.

Idz werd 'adviseur voor de toepassing van elektriciteit op elk gebied'.

De zendinstallatie op de bovenste etage van de Beukstraat in 1920. Voor radioamateurs waren roepletters verplicht. Idzerda gebruikte PCGG.
De zendinstallatie op de bovenste etage van de Beukstraat in 1920. Voor radioamateurs waren roepletters verplicht. Idzerda gebruikte PCGG.
Radiowinkel

Idzerda startte in 1918 zijn eigen bedrijfje, het Technisch Bureau Wireless. Dit veranderde nadat het bedrijf naar de Beukstraat 8-10 verhuisde in de NRI (Nederlandse Radio Industrie).  Een producent van radio- en zendapparatuur. Klanten wilden echter pas een radiotoestel kopen als er iets was om naar te luisteren.

Daarom ontwikkelde Idz in samenwerking met Philips en aan de hand van een gestolen Telefunken radiolamp een nieuwe zendbuis en een ontvangbuis waarmee het mogelijk werd gesproken woord uit te zenden en te ontvangen (zie ook het tabblad Bedrijfsspionage verderop). Dit werd de Ideezet-ontvanglamp, de eerste drie letters van Hanso's achternaam vormden de naam van de buis.

Na een geslaagd experiment op de Jaarbeurs van 1919 vroeg Idz een zendmachtiging aan voor het verder ontwikkelen van zijn uitvindingen.

'Idzerda was in sommige opzichten een groot kind. Hij speelde met dat radiotoestel en hij vond het zo machtig. Hij bleef er maar mee spelen en probeerde steeds weer verbeteringen te maken. Hij was een technicus met een grote liefde voor apparaten'.

Hanso bouwde een zender die, zoals verplicht was in die dagen, een codenaam (station call) kreeg. Onder de codenaam PCGG mocht hij volgens zijn vergunning een verbinding maken tussen Den Haag en Philips Eindhoven.

Idzerda dacht echter verder en wilde meer, veel meer.

Op 5 november 1919 kondigde Idzerda via een advertentie de geboorte van zijn radiostation aan.
Op 5 november 1919 kondigde Idzerda via een advertentie de geboorte van zijn radiostation aan.

Rondspraak

Op wereldschaal was Idzerda niet de eerste, in de Verenigde Staten verzorgde Charles David Herrold (zendercode KQW) al vanaf 1909 vooraf aangekondigde radio-uitzendingen. Maar in Europa was Idzerda er vroeg bij, en met een veel sterkere zender.

Op woensdag 5 november 1919 plaatste Idzerda en advertentie in de Nieuwe Rotterdamse Courant waarin hij zijn uitzending van een dag later aankondigde.

En op donderdag was het zo ver. Idz had een rode lamp boven de deur bevestigd met daaronder een bordje met de tekst: ´Brandt dit licht, dan koppen dicht´.

Om acht uur 's avonds ging de rode lamp branden en werd de eerste plaat ingestart, het populaire 'Turf in je ransel'. Deze grenadiersmars werd bijna honderd jaar eerder, in 1829, gecomponeerd door de vaste dirigent van de Tent in het Bosch François Dunkler.

De primitieve zender en dan met name de hoogspanningsomvormer maakte echter een doordringend geluid. Met klagende buren en een tijdelijke sluiting van de zender als gevolg.

In The illustrated London news werd op 29 april 1922 een pagina gewijd aan The Dutch Concerts. Met van links naar rechts: A van Dongen, P. Verhagen, D. Voorhuyzen en de orkestleider J. Berkhout
In The illustrated London news werd op 29 april 1922 een pagina gewijd aan The Dutch Concerts. Met van links naar rechts: A van Dongen, P. Verhagen, D. Voorhuyzen en de orkestleider J. Berkhout

Live muziek

De draadloze telefonische uitzendingen oogsten al snel veel waardering bij een paar honderd luisteraars. Idzerda draaide tijdens Radio Soirée Musicale niet alleen plaatjes, maar haalde ook strijkjes en kamerorkestjes naar de Beukstraat. Dit was waarschijnlijk de eerste livemuziek via de radio. Het honorarium bestond uit een kartonnen bakje meikersen en een sprietig sigaartje.

Het kantoor deed ook dienst als studio. Er was in eerste instantie geen piano aanwezig en de muziek kon daarom alleen uitgevoerd worden met de kleinere muziekinstrumenten.

Het uitzendteam werd uitgebreid met de omroeper Henri Veenstra en Idzerda verzorgde met zijn zender PCGG honderden uitzendingen waarin hij reageerde op ontvangen reacties van luisteraars. De leuze was: 'Toont uw goeden wil, anders wordt de aether stil’

De inkomsten bleven echter achter bij de uitgaven en al in 1921 kwam de zender in financiële problemen.

De Beukstraat 8-10 met op het dak de zendantenne die 235 meter verderop vastzat aan de schoorsteen van de Rademakerfabriek op de Laan van Meerdervoort. .
De Beukstraat 8-10 met op het dak de zendantenne die 235 meter verderop vastzat aan de schoorsteen van de Rademakerfabriek op de Laan van Meerdervoort. .
Een Engelse fabrikant van radiotoestellen, W.W. Burnham, schoot in dat jaar te hulp. Hij regelde in het blad Wireless World van september 1921 een artikel waarin opgeroepen werd om PCGG te steunen. Dit resulteerde in voldoende fondsen, maar ook in een contract met de Engelse krant de Daily Mail.

Engeland

In Engeland was het uitzenden van muziek verboden omdat de Engelse overheid bang was voor storingen op de zenders die in gebruik waren bij het leger. De trotse bezitters van een radiotoestel moesten daarom afstemmen op een buitenlandse zender. En zo'n beetje de enige muziekzender van Europa was die uit de Beukstraat. De Dutch Concerts werden zeer populair bij de Britten.

De Daily Mail wilde meeliften op deze populariteit en deed dat door van juli 1922 tot juli 1923 Engelstalige uitzendingen via PCGG verzorgen.

Idzerda kreeg een nieuwe zendvergunning en mocht het vermogen van zijn zender opschroeven naar 1000 Watt. Genoeg om half Engeland te bestrijken.

Op 27 juli 1922 stapte de Australische contra-alt Lily Payling de klankzaal (studio) binnen. Zij verzorgde die avond de eerste op Engeland gerichte uitzending. In pubs en op pleinen in Zuidoost-Engeland werden luidsprekers opgehangen, zodat iedereen de uitzendingen van The Daily Mail kon volgen.

De operazangeres Lily Payling met haar begeleidingsband op 28 juli 1922. De enorme hoorn versterkte het geluid voor de primieve koolstofmicrofoon die in de punt zat. Staand rechts van het midden Hanso Idzerda.
De operazangeres Lily Payling met haar begeleidingsband op 28 juli 1922. De enorme hoorn versterkte het geluid voor de primieve koolstofmicrofoon die in de punt zat. Staand rechts van het midden Hanso Idzerda.
Idzerda merkte later op dat Payling zoveel eisen had met betrekking tot begeleiding, huisvesting en zorg, dat hij een week moest bijkomen van de uitzending.

Toen het contract met de Daily Mail in 1923 eindigde, kwam Hanso wederom in zwaar financieel weer. De samenwerking met Philips stopte omdat deze koos voor de kapitaalkrachtiger Nederlandsche Seintoestellen Fabriek te Hilversum. Vanaf juli 1923 werd dit Hanso's belangrijkste concurrent. En als klap op de vuurpijl bleef zijn buurvrouw klagen over de herrie van de zender.

Nederland

Op deze Engelse kaart werd aangegeven in welke hotels en restaurants naar de uitzendingen van Radio Soireé-Musicale geluisterd konden worden. Het zendbereik lijkt hier wat overdreven.
Op deze Engelse kaart werd aangegeven in welke hotels en restaurants naar de uitzendingen van Radio Soireé-Musicale geluisterd konden worden. Het zendbereik lijkt hier wat overdreven.
Optimisme en vindingrijkheid bleven het handelskenmerk van Idzerda en op 28 mei 1923 werd het eerste Jazz concert op de Nederlandse radio uitgezonden toen de Haagse Jazz Devils de Beukstraat bezochten.

In oktober 1923 werd de klankzaal (studio) akoestisch verbeterd. Langs de wanden kwamen dikke gordijnen te hangen van goudbruin pluchette en aan het plafond een soort van pluche baldakijn. De nieuwe ruimte was 6 bij 9 meter en bevatte meerdere microfoons.

Idzerda leidde de musici met een geestdriftige speech in waarna het optreden begon.

Het baldakijn hing echter zo laag dat op een avond de violist Alex van Os, (artiestenaam Alexander Coret) met zijn strijkstok in het gordijn verstrikt raakte, waarna het gevaarte naar beneden kwam. De muziek stopte en Hanso meldde aan de luisteraars dat er 'Een klein incident,' was en 'Het concert wordt zo hervat.'

Idzerda's hoogte- en dieptepunt kwam een jaar later met de liveconcerten vanuit het Kurhaus.

Kurhaus

Idzerda's Radio Industrie verkocht luxe radiotoestellen zoals deze uit 1922.
Idzerda's Radio Industrie verkocht luxe radiotoestellen zoals deze uit 1922.
Op 13 augustus 1923 was de 8 kilometer lange PTT-verbinding getest en twee weken later volgde de grote première op 1 september: een liveconcert vanuit het Kurhaus.

Koningin Wilhelmina was aanwezig en dat was misschien wel de reden dat het concert volledig mislukte. De Kurhaus directie was niet gewend aan radio uitzendingen en de microfoon die het concert moest registreren, werd verstopt in een loge achter dikke gordijnen. De microfoon bij de presentator ging in een bloemenvaas. Dat, in combinatie met de gespeelde 'simpele Indische melodie', zorgde er voor dat het optreden nauwelijks te horen was op de radio.

Een jaar later, vanaf 20 juli 1924, volgde een nieuwe poging en dat was een groot succes. Althans, op technisch gebied. Het Residentieorkest onder leiding van Georg Schnéevoigt was prima te horen.

De werkplaats  waar de radiotoestellen van de Nederlandsche Radio Industrie gefabriceerd werden.
De werkplaats waar de radiotoestellen van de Nederlandsche Radio Industrie gefabriceerd werden.
Een deel van de hoge kosten werd gedragen door de Maatschap Zeebad Scheveningen. Het restant werd betaald door de N.V. Radio industrie van Idzerda. Hanso kwam echter 1500 gulden te kort. Hij probeerde dit geld bij zijn luisteraars los te peuteren, maar na het laatste concert op 15 september werd het onvermijdelijke duidelijk. Er waren inmiddels tientallen Europese concurrenten in de aether en er waren te weinig luisteraars voor PCGG.

De Nederlandse Radio Industrie ging in september 1924 failliet en raakte op 11 november 1924 haar zendvergunning kwijt.

De concurrentie

Duitsland startte de publieke omroep op 1 november 1922, gevolgd door de BBC op 14 november van datzelfde jaar. De Franstalige Belgen konden vanaf 24 november 1923 naar hun eigen zender luisteren.

Een Engelse reclame  voor Tingey radiotoestellen. In de tekst wordt gesproken over de ontvangst van de Dutch Concerts in Southampton, op 400 kilometer van Den Haag.
Een Engelse reclame voor Tingey radiotoestellen. In de tekst wordt gesproken over de ontvangst van de Dutch Concerts in Southampton, op 400 kilometer van Den Haag.
De Hilversumse Nederlandsche Seintoestellen Fabriek (NSF) had, met steun van Philips, twee zendmasten bij Huizen gekregen. Zij nam de publieke omroeptaak over.
In Nederland startte de eerste proefuitzending vanuit Hilversum op 21 juli 1923.
Gevolgd door:

  • De NCRV op 24 december 1924
  • De Vara op 7 november 1925
  • De Vara op 7 november 1925
  • De Vara op 7 november 1925
  • De KRO op 24 november 1925

Poging 2

Idz kreeg in 1926 een nieuwe zendvergunning, maar mocht alleen 's nachts experimentele uitzendingen verzorgen.

Idzerda maakte onder andere op het Buitenhof reclame voor Idzerda Radio. Deze foto werd in 1931 gemaakt.
Idzerda maakte onder andere op het Buitenhof reclame voor Idzerda Radio. Deze foto werd in 1931 gemaakt.
Het bloed kroop echter waar het niet gaan kan en vanaf 1930 begon Idzerda een felicitatiedienst. De PTT constateerde een jaar later dat de uitzendingen waren ontaard in een nachtelijke omroep, Idzerda radio, die ook verzoekplaatjes draaide. De zeskoppige Funny Modaja band verzorgde 's nachts de livemuziek. En dat midden in een woonwijk.

Verder startte Radio Kootwijk op dezelfde frequentie als Idzerda nachtelijke testuitzendingen. Kortom alle reden om de vergunning op 1 januari 1932 weer in te trekken. In 1935 had Hanso er genoeg van en verkocht hij al zijn radiospullen. Zijn eigen collectie ging in 1940 naar het Nederlandse Postmuseum aan de Zeestraat. Idzerda opende daarna een pension aan de Parkweg 3.

Spion?

De V2 was een door de Duitsers ontwikkelde raket die vanuit de omgeving van Den Haag naar Londen en Antwerpen werd geschoten.

Vanaf 1922 mocht in Engeland muziek uitgezonden worden. De hegemonie van PCGG en Idzerda was daarmee voorbij. Dit overzicht komt uit de krant van 13 september 1924.
Vanaf 1922 mocht in Engeland muziek uitgezonden worden. De hegemonie van PCGG en Idzerda was daarmee voorbij. Dit overzicht komt uit de krant van 13 september 1924.
De V2-raketten waren bijna 14 meter lang, wogen 13 ton en bevatten 975 kilogram springstof.

Door de grootte van de raketten en de gevoeligheid van de transportgevoelige apparatuur werden de raketten in delen aangevoerd en nabij de lanceerlocaties in elkaar gezet. Zoals op het landgoed Oosterbeek (naast Clingendael). De raketten werden vanuit het Haagse Bos gelanceerd (hiervoor moest de Tent in het Bosch worden afgebroken.).

De toegang tot deze omgeving was uiteraard verboden voor gewone burgers (Spergebiet). Ingenieur Idzerda had echter een pension aan de Parkweg, midden in het Spergebiet, en huisvestte daar Duitsers. Hij had daarom een pasje dat hem toegang gaf tot dat Sperrgebiet. Hanso had altijd al grote belangstelling voor technische nieuwigheden. En hij accepteerde niet snel een verbod, zie zijn zenderverleden.

Idz snuffelde daarom in de omgeving rond, op zoek naar onderdelen van een mislukte V2 lancering. Na eerst door een Duitse patrouille te zijn weggestuurd, herhaalde hij zijn pogingen en werd later weer aangehouden met enkele brokstukken in zijn bezit. Op grond hiervan werd hij op 3 november 1944 op Oosterbeeke als spion gefusilleerd. Idzerda werd begraven op het voormalige Kerkhof voor Oorlogsslachtoffers aan de Schouwweg in Wassenaar. Later werd hij bijgezet in het graf van zijn vrouw op begraafplaats Nieuw Eykenduinen.

De zender

Een latere versie, na 1924, van de zender van Idzerda. Hier te zien in het PTT-museum in de Zeestraat  in 1967.
Een latere versie, na 1924, van de zender van Idzerda. Hier te zien in het PTT-museum in de Zeestraat in 1967.
Idzerda zond uit door middel van frequentie modulatie (FM) op de middengolf.

Pas in 1933 zou de Amerikaanse ingenieur Edwin Armstrong in Amerika uitvinden dat deze manier van zenden een veel betere geluidskwaliteit geeft dan de traditionele AM methode.

De wervende tekst in Idzerda's kranten advertentie luidde: 'Met behulp van een pathefoon zal een zal een programma worden gegeven door middel van een Philips-Iduret-Generatorlamp'.
Golflengte 670 meter

Deze golflengte (nu 448 kHz) valt tussen de middengolf en de langegolf in. Een moderne radio zou Radio Soirée Musicale daarom niet kunnen ontvangen.

Het vermogen van de zender was in het begin naar hedendaagse begrippen zeer klein, slechts 10 Watt.

In mei 1920 adverteerde Idzerda met het bereik van zijn zender, maar liefst 250 kilometer.
In mei 1920 adverteerde Idzerda met het bereik van zijn zender, maar liefst 250 kilometer.
En later, in de Engelse tijd, een paar honderd Watt. Ter vergelijking: de zeezender Veronica zond op de middengolf uit met een vermogen van 10.000 watt en de popzender Radio 3 met 120.000 watt.

Idzerda profiteerde echter van een natuurverschijnsel.

Propagatie
Tussen zonsondergang en zonsopgang kunnen de radiogolven via reflecties tegen de ionosfeer grote afstanden overbruggen. Hierdoor is het mogelijk dat een middengolfzender 's nachts in een veel groter gebied te beluisteren is dan overdag. Het resultaat is dat 's avonds een zender uit Nederland gestoord kan worden door bijvoorbeeld een zender uit Frankrijk.

Rond 1920 was Idzerda's PCGG echter zo'n beetje de enige zender op de band en zijn zendsignaal kon daardoor honderden kilometers ver reiken. Tot diep in Engeland.

De zendantenne stond op het dak van zijn woning aan de Beukstraat. Dit was in eerste instantie een draad van 40 meter lang. Later werd de antennedraad verlengd tot aan de schoorsteen van de Haagse Hopjesfabrikant Rademaker, op de hoek van de Laan van Meerdervoort en de Fahrenheitstraat. Een afstand van ongeveer 235 meter.

Toen het contract met de Daily Mail eindigde, kwam Hanso weer in de financiële problemen. Het zendvermogen moest verkleind worden van maximaal 1000 Watt naar maximaal 500 Watt.

Hij probeerde het zendbereik en dus het aantal luisteraars te vergroten door op een langere golflengte van 1050 meter (285 kHz) te zenden. Hier had hij echter last van de Engelse zendamateurs op de 1000 meter (300 kHz).

 

De antenne van Idzerda's radiozender liep vanaf de Beukstraat naar de schoorsteen van de Rademakerfabriek aan de Laan van Meerdervoort.
De antenne van Idzerda's radiozender liep vanaf de Beukstraat naar de schoorsteen van de Rademakerfabriek aan de Laan van Meerdervoort.
Daarna varieerde de golflengte van 800 tot 1000 meter (375-300 kHz). In augustus ging de zomerdienstregeling in en werd het aanbod teruggebracht tot één programma per week, op donderdag nu weer op de 1.000 meter.

In 1924 raakte Hanso zijn vergunning kwijt en gooide hij er tijdelijk het bijltje bij neer.

Al een jaar later, op 7 augustus 1925, werden Idzerda's Haagse zend afstandsrecords gebroken toen in de Parkstraat een PTT-kortegolfzender van een paar honderd watt werd aangezet. Dit werd een verbinding van 11.000 kilometer tussen Den Haag en Zendstation Malabar, Indië.

Museum
Idzerda schonk zijn belangrijke verzameling op radiogebied aan het Postmuseum aan de Zeestraat. Later, in 1949, doneerden zijn nabestaanden zijn omroepzender waarmee de allereerste radio-uitzendingen de ether in gingen. Deze spulletjes gingen weer later naar het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, een omroepmuseum in Hilversum.

In december 1923 werd aan de luisteraars gevraagd om een radio hoorspel te schrijven. Het beste verhaal kwam van de heer W. Vogt te Blaricum. Deze Willem Vogt werd in 1928 de oprichter en de eerste  directeur van de AVRO.
In december 1923 werd aan de luisteraars gevraagd om een radio hoorspel te schrijven. Het beste verhaal kwam van de heer W. Vogt te Blaricum. Deze Willem Vogt werd in 1928 de oprichter en de eerste directeur van de AVRO.

Het Idzerda stimuleringsfonds

In 2008 werd het Idzerda Stimuleringsfonds opgericht. Het idee was dat talentvolle jongeren zouden kunnen worden begeleid naar een mediaopleiding in Hilversum en dat geslaagde producties ook uitgezonden zouden worden bij Omroep West. Bart Idzerda, de jongste zoon van Ir. Idzerda was, vereerd dat het fonds naar zijn vader was vernoemd. Het fonds werd echter geen succes en werd twee jaar later weer opgeheven.

Postzegel

In 1969, 1979 en 1989 werd geprobeerd om een postzegel te laten uitgeven over de eerste radio-uitzending van Idzerda. Al deze pogingen mislukten echter.

Plaquette

Op 6 november 1969 werd herdacht dat vijftig jaar eerder in de Beukstraat 8 de eerste radio-uitzending plaatsvond. Hanso's oudste zoon ir. H.H. Schotanus á Steringa Idzerda onthulde een plaquette aan de gevel van het voormalige woonhuis van zijn vader.
Op 6 november 1969 werd herdacht dat vijftig jaar eerder in de Beukstraat 8 de eerste radio-uitzending plaatsvond. Hanso's oudste zoon ir. H.H. Schotanus á Steringa Idzerda onthulde een plaquette aan de gevel van het voormalige woonhuis van zijn vader.
Op 6 november 1969 werd herdacht dat vijftig jaar eerder in de Beukstraat 8 de eerste radio-uitzending plaatsvond. Hanso's oudste zoon ir. H.H. Schotanus á Steringa Idzerda onthulde een plaquette aan de gevel van het voormalige woonhuis van zijn vader.

Inscriptie: '6 november 1919 verzorgde vanuit dit huis

H.H.S.A. Steringa Idzerda (1885-1944)
het eerste radioprogramma ter wereld.
6 november 1969'

Straat

In 1997 werd een straat naar Idzerda vernoemd, het Hanso Idzerdapad. Deze straat ligt in de buurt van het Alexine Tinnepad in Ockenburg

100 jaar

Op 6 november 2019 bestond de Nederlandse radio 100 jaar. Deze memorabele dag werd in het Kurhaus in Scheveningen gevierd tijdens Idzerda Day.

Op 6 november 2019 werd in het Kurhaus herdacht dat honderd jaar eerder Hanso Idzerda zijn radio uitzendingen startte. In het Kurhaus trad onder andere George Baker op.
Op 6 november 2019 werd in het Kurhaus herdacht dat honderd jaar eerder Hanso Idzerda zijn radio uitzendingen startte. In het Kurhaus trad onder andere George Baker op.
De Gemeente Den Haag werkte hierbij samen met de Vereniging van Radio Zend Amateurs. In de grote zaal van het Kurhaus kon het publiek van alles leren over radio. En van optredens genieten van onder andere O'G3NE, Veronica dj Bart van Leeuwen, Bill Baker's Big Band, April Derby, Jon Tarifa en George Baker.

Radiozendamateurs maakten vanuit het Kurhaus verbindingen met de hele wereld onder de speciale roepnaam: PA100PCGG (PCGG was de roepnaam van Idzerda)..

Details

Klik op de tabbladen voor details over de diefstal van een radiobuis en over de uitvinding van het hakenkruis.

Dit bord hing boven de studiodeur. Brandt dit licht dan... Koppen dicht.
Dit bord hing boven de studiodeur. Brandt dit licht dan... Koppen dicht.
De deelnemerskaart van Hanso Idzerda aan de Jaarbeurs in Utrecht.
De deelnemerskaart van Hanso Idzerda aan de Jaarbeurs in Utrecht.
Madame Lily Payling voor de Idzerda microfoon. Ze zong voor de  Daily Mail Wireless Concerts. Idzerda raakte zeer gestrest van het bezoek van  deze diva.
Madame Lily Payling voor de Idzerda microfoon. Ze zong voor de Daily Mail Wireless Concerts. Idzerda raakte zeer gestrest van het bezoek van deze diva.
Idzerda zat voortdurend in financieel zwaar weer. Hij probeerde daarom bij zijn luisteraars bijdragen los te peuteren. Zoals op deze briefkaart uit augustus 1921.
Idzerda zat voortdurend in financieel zwaar weer. Hij probeerde daarom bij zijn luisteraars bijdragen los te peuteren. Zoals op deze briefkaart uit augustus 1921.
Het schema voor de FM zender die Idzerda al in 1919 bouwde.
Het schema voor de FM zender die Idzerda al in 1919 bouwde.
Ruim 400 kilometer was het bereik van Radiofoon-IDZ in augustus 1920.
Ruim 400 kilometer was het bereik van Radiofoon-IDZ in augustus 1920.
Op 3 juli 1924 plaatste Hanso Idzerda de laatste advertentie voor zijn radiozender.
Op 3 juli 1924 plaatste Hanso Idzerda de laatste advertentie voor zijn radiozender.
De voormalige studio en radiofabriek van Hanso Idzerda in de Beukstraat. De foto werd in oktober 2019 gemaakt.
De voormalige studio en radiofabriek van Hanso Idzerda in de Beukstraat. De foto werd in oktober 2019 gemaakt.
De originele stoel van Hanso Idzerda.
De originele stoel van Hanso Idzerda.
 
 
De mechanische Jumbogrammofoon waarmee Idzerda zijn plaatjes draaide.  In de afgezaagde hoorn werd een microfoon geplaatst.
De mechanische Jumbogrammofoon waarmee Idzerda zijn plaatjes draaide. In de afgezaagde hoorn werd een microfoon geplaatst.
De koperen schakelpunten maakten onderdeel uit van het design. Een paar jaar later zouden andere radiofabrikanten alle elektronica aan de binnenkant van de kast plaatsen.
De koperen schakelpunten maakten onderdeel uit van het design. Een paar jaar later zouden andere radiofabrikanten alle elektronica aan de binnenkant van de kast plaatsen.
De Nederlandse Radio Industrie verkocht in 1917 deze Torpedo Radio. De buis was ook van Haagse makelaardij. Die kwam van de firma Heussen.
De Nederlandse Radio Industrie verkocht in 1917 deze Torpedo Radio. De buis was ook van Haagse makelaardij. Die kwam van de firma Heussen.
De Waldorp radiotoestellen waren een Haagse concurrent van Idzerda en werden vanaf 1923 op de Waldorpstraat 278 geproduceerd. Dit is model 116.
De Waldorp radiotoestellen waren een Haagse concurrent van Idzerda en werden vanaf 1923 op de Waldorpstraat 278 geproduceerd. Dit is model 116.
De achterkant van een Waldorp radio uit de Edelserie. Dit model staat in het Haags Historisch Museum
De achterkant van een Waldorp radio uit de Edelserie. Dit model staat in het Haags Historisch Museum
De Nederlandsche Instrumentenfabriek Waldorp produceerde ook radiotoestellen onder de naam Fridor. Dit model komt uit 1952.
De Nederlandsche Instrumentenfabriek Waldorp produceerde ook radiotoestellen onder de naam Fridor. Dit model komt uit 1952
Een radio van een onbekende fabrikant uit 1932 waarbij opvalt dat er aan de buitenkant van de kast geen elctronika meer zichtbaar is. Vergelijk dit met de radio's van de techneut Idzerda van een paar jaar eerder.
Een radio van een onbekende fabrikant uit 1932 waarbij opvalt dat er aan de buitenkant van de kast geen elctronika meer zichtbaar is. Vergelijk dit met de radio's van de techneut Idzerda van een paar jaar eerder.

 

.

Cultuur

Tijdperken

Wijken

Ga naar boven