Carel Vosmaer (1826-1888) was een Haagse letterkundige. Hij had drie straten in Den Haag. De Vosmaerstraat, Amazonestraat (zijn roman uit 1880) en de Nannostraat (roman uit 1883). Allen sinds 14 februari 1921 in Spoorwijk. De Nannostraat is in de jaren 90 afgebroken en vervangen door een buurtpark en woningen (Hof van Heden).  De Vosmaerstraat en de Amazonestraat bestaan, in gewijzigde vorm, nog steeds. In de Scheveningse Bosjes stond de Vosmaerbron met zijn borstbeeld (1890) die later Vosmaerzuil gedoopt zou worden.

Carel Vosmaer
Carel Vosmaer

Leven

Carel Vosmaer studeerde in de rechten te Leiden sinds 1844, promoveerde op 18 januari 1851 en vestigde zich als advocaat in Den Haag. Van 1853 tot 1856 was hij griffier bij het kantongerecht te Oud-Beijerland, daarna substituut-griffier, eerst bij het Hof in Den Haag, in 1866 bij de Hoge Raad, totdat hij dit ambt neerlegde in 1873 om verder uitsluitend te leven voor de studie van kunst en letteren.

Carel schreef 25 jaar lang voor het tijdschrift De Nederlandsche Spectator. Onder zijn bestuur stond de Spectator open voor allerlei vernieuwingen. Zijn stukjes genaamd Vlugmaren schreef hij onder het pseudoniem Flanor. Deze waren zeer invloedrijk. Zo voerde Vosmaer bijvoorbeeld in 1863 via zijn tijdschrift een campagne en was zijn stem doorslaggevend voor de keuze van het ontwerp van het monument op Plein 1813

Ambteloos en onvermoeid werkzaam, werd deze geleerde en minzame kenner van kunst en letteren een man van grote betekenis, totdat zijn gezondheid hem noodzaakte Den Haag te verlaten en herstelling in het buitenland te zoeken. Hij overleed te Montreux op 12 juni 1888.

Vosmaer woonde:

  • Op het Buitenhof vanaf 1826
  • In de Anna Paulownastraat 70 tot 1875
  • In de De Ruyterstraat 73 1875-1888

Vosmaer

De intro's van een paar werken van Vosmaer

Ter nagedachtenis aan Carel Vosmaer werd in de Scheveningse Bosjes in 1890 de  Vosmaerbron geplaatst.
Ter nagedachtenis aan Carel Vosmaer werd in de Scheveningse Bosjes in 1890 de Vosmaerbron geplaatst.

Het monument

Nadat de Haagse Gemeenteraad aanvankelijk geweigerd had zijn toestemming te verlenen, kwam in maart 1890 toch het besluit en werd een plekje voor een monument in de Scheveningse Bosjes  toegezegd. 

Op 26 augustus, 's morgens om 11.30 uur, waren de weduwe en haar kinderen aanwezig en kon het monument onthuld worden. 

De initiatiefnemers hadden echter liever een bank gezien, en bij de onthulling van de fontein bracht de de Haagse dichter P. Boele van Hensbroek de woorden van Conrad Busken Huet in herinnering: ' Onze beste kans is, dat men, evenals voor Cremer, een bank voor ons opricht in de Scheveningse boschjes. Dan kunnen de Nederlanders op ons gaan zitten, en ons warm houden. Oók over die bank moest gij eens een artikeltje schrijven, en over het verkiezen van die bank boven eene fontein. Dit zijn van die nationale karaktertrekken, die mij steeds amuseeren '. Het woord werd gevoerd door Prof. Dr. A.G. van Hamel uit Groningen.  

De gedenksteen voor Carel Vosmaer in  De Ruyterstraat 73 's-Gravenhage werd op 17 juni 1988 door mevrouw Vosmaer-Hudig onthuld.
De gedenksteen voor Carel Vosmaer in De Ruyterstraat 73 's-Gravenhage werd op 17 juni 1988 door mevrouw Vosmaer-Hudig onthuld.
De schilder Lourens Alma Tadema ontwierp het monument, een drinkbron. Het was een cararisch marmereren zuil van twee meter met daarop de buste van Vosmaer, gemodeleerd door de beeldhouwer Johan Koelman. Op de dekplaat tussen kapiteel en borstbeeld stond aan vier zijden met gouden letters: Rembrandt, Homeros, Nanno en Amazone. Vóór de zuil spoot water in een bronzen bekken, dat zijn vorm ontleende aan de sierlijke Romeinse krater van Hildesheim. 

De drinkbron was geplaatst bij de 2e kinderspeelplaats, tegenover Zorgvliet (dit was in 1890 de nog niet bebouwde voormalige buitenplaats van de staatsman-dichter Jacob Cats). Het monument moest elke winter in hout ingepakt worden  om te voorkomen dat de boel bevroor. Toen dit in de winter van 1944 niet gebeurde, raakte de bron defect en werd deze afgebroken.

De straten van Carel Vosmaer. Bij de groene pijl de vroegere Nannostraat. Het rode blokje toont het oude deel van de Amazonestraat. Het blauwe blokje, het nieuwbouwdeel.
De straten van Carel Vosmaer. Bij de groene pijl de vroegere Nannostraat. Het rode blokje toont het oude deel van de Amazonestraat. Het blauwe blokje, het nieuwbouwdeel.
De Vosmaerstraat in 1980.
De Vosmaerstraat in 1980.
De Vosmaerstraat 34-56, gezien vanaf de Keggestraat in 1980.
De Vosmaerstraat 34-56, gezien vanaf de Keggestraat in 1980.
De Vosmaerstraat in 1931.
De Vosmaerstraat in 1931.
De nieuwbouw van de Vosmaerstraat in 2002.
De nieuwbouw van de Vosmaerstraat in 2002.
De Vosmaerstraat gezien richting de Hildebrandstraat.
De Vosmaerstraat gezien richting de Hildebrandstraat.
Vosmaerstraat richting Alberdingk Thijmstraat in juli 2014.
Vosmaerstraat richting Alberdingk Thijmstraat in juli 2014.
De Vosmaerstraat bij huisnummer 45 kijkend richting de Beetsstraat. Op de achtergrond wijkcentrum de Wissel.
De Vosmaerstraat bij huisnummer 45 kijkend richting de Beetsstraat. Op de achtergrond wijkcentrum de Wissel.
Het Vosmaer monument in het Scheveningse bos
Het Vosmaer monument in het Scheveningse bos
Het Vosmaermomument (VM) bevond zich zich tussen 1890 en 1944 in de buurt van de huidige Ary van der Spuyweg. Ter orientatie: Links van de Schevingseweg ligt Park Zorgvliet.
Het Vosmaermomument (VM) bevond zich zich tussen 1890 en 1944 in de buurt van de huidige Ary van der Spuyweg. Ter orientatie: Links van de Schevingseweg ligt Park Zorgvliet.
De Ruyterstraat 73 te 's-Gravenhage was tussen 1875 en 1888 het woonhuis van Carel Vosmaer. Rechts tussen de twee ramen in, zit een gedenkplaat.
De Ruyterstraat 73 te 's-Gravenhage was tussen 1875 en 1888 het woonhuis van Carel Vosmaer. Rechts tussen de twee ramen in, zit een gedenkplaat.
Vosmaer becommentarieerde via zijn tijdschrift De Nederlandsche Spectator maatschappelijke ontwikkelingen. Zoals het gemengd zwemmen voor mannen en vrouwen.
Vosmaer becommentarieerde via zijn tijdschrift De Nederlandsche Spectator maatschappelijke ontwikkelingen. Zoals het gemengd zwemmen voor mannen en vrouwen.

{/AF}

.

Cultuur

Tijdperken

Wijken

Ga naar boven