De Zuid Singelsgracht tussen het Groenewegje en de Bierkade is veel breder dan de andere Haagse singelgrachten. Dit strategisch gelegen water was bij de aanleg in 1614 dan ook bedoeld als haven.

De Grote Bierkade in 1756. In het midden, op het Spui,  staat het hervormde Oude Vrouwen- en Kinderhuis.
De Grote Bierkade in 1756. In het midden, op het Spui, staat het hervormde Oude Vrouwen- en Kinderhuis.

Zestiende eeuw

In de eerste helft van de zeventiende eeuw veranderde Den Haag snel. Scheepvaart werd steeds belangrijker in Holland, omdat de handel verliep over het water, en ook in Den Haag waren de gevolgen hiervan merkbaar. Prins Maurits liet rond 1619 waterwerken graven die een onderdeel uit gingen maken van de Haagse verdedigingssingel. Deze singelgrachten vormden, zoals steeds, tegelijk de aanzet voor nieuwe bebouwing: al in 1615 werden langs de Bierkade bouwterreinen uitgegeven.

Zo ontstonden aan het einde van de zestiende eeuw aan weerszijden van het Spui nieuwe grachten, haventjes en een levendige waterstad. De huidige straatnamen, waaronder de Bierkade, de Turfmarkt, de Houtmarkt en de Schedeldoekshaven herinneren nog aan deze periode.

 

Deze foto uit 1860 laat hetzelfde plaatje zien als bovenstaande tekening. De Bierkade is links zichtbaar en het Groenewegje aan de rechterkant van het water.
Deze foto uit 1860 laat hetzelfde plaatje zien als bovenstaande tekening. De Bierkade is links zichtbaar en het Groenewegje aan de rechterkant van het water.
Bier

De kade aan de centrumkant werd de Bierkaay genoemd omdat dit de enige plaats was waar bier verkocht mocht worden dat niet in de stad zelf was gebrouwen. Dergelijke regels waren destijds niet ongebruikelijk omdat op deze manier de accijnzen gecontroleerd konden worden. Het zware bier werd verhandeld aan de Oude of Grote Bierkade dat van mindere kwaliteit aan de Kleine (nu Dunne) Bierkade. De overkant van het water noemde men Over de Bierkaay (nu Groenewegje). De Bierkade bood dankzij de bierhandel een levendige aanblik.

Huizen en bewoners

Er stonden vele mooie 17e-eeuwse panden langs het water met indrukwekkende trapgevels. Deze gebouwen stonden toen aan de rand van de stad en vormden het visitekaartje van Den Haag. Zo werden de maten van de gebouwen door de overheid voorgeschreven. De laatste twee panden uit deze periode werden echter vóór de tweede wereld oorlog afgebroken.  Er staan nog wel een aantal monumentale gebouwen waarvan de huisnummers 5, 18, uit de 18de eeuw stammen. 

Op de hoek van de Bierkade en de Wagenstraat stond in 1902 het Holland Hotel.
Op de hoek van de Bierkade en de Wagenstraat stond in 1902 het Holland Hotel.
Toch woonde hier niet de chic van Voorhout of Kneuterdijk. De straten varen er smaller en de huizen kleiner. Het waren hier geen ambassadeurs, raadsheren en gedeputeerden die het straatbeeld bepaalden. De mensen die in deze omgeving woonden hoorden eerder tot de gegoede middenstand — welvarende schippers, ambtenaren, middenstanders of advocaten. Zij huisden bijvoorbeeld aan de kade, die zich voor de hoek naar heide zijden uitstrekte.

De Bierkade maakte in 1614 deel uit van het derde kwartier.  Waar het Spui samenkwam met de Bierkade heette het De Kolk

De Bierkade loopt vanaf de Wagenstraat naar het Spui.

Niet te verwarren met de Dunne Bierkade en de Bierstraat.

De Bierkade en links het Groenewegje in 1937. Op de voorgrond het Spui. Op deze foto is goed te zien dat de gracht hier zeer breed is.
De Bierkade en links het Groenewegje in 1937. Op de voorgrond het Spui. Op deze foto is goed te zien dat de gracht hier zeer breed is.
Drukte op de Bierkade gracht. Dit zijn Westlandse schippers die hun groenten naar Den Haag getransporteerd hebben. Deze foto werd aan het begin van de twintigste eeuw gemaakt.
Drukte op de Bierkade gracht. Dit zijn Westlandse schippers die hun groenten naar Den Haag getransporteerd hebben. Deze foto werd aan het begin van de twintigste eeuw gemaakt.
De Bierkade 18 had een voorhuis, een achterhuis en een pakhuis. De lijstgevel wordt beëindigd wordt door een kroonlijst in regence-stijl.  Het gebouw werd in 2000 omgebouwd naar twee appartementen en een bedrijfsruimte, specifiek ingericht voor de Havendienst. Het pand werd waarschijnlijk in de achtiende eeuw neergezet, maar kan ook nog ouder zijn.
De Bierkade 18 had een voorhuis, een achterhuis en een pakhuis. De lijstgevel wordt beëindigd wordt door een kroonlijst in regence-stijl. Het gebouw werd in 2000 omgebouwd naar twee appartementen en een bedrijfsruimte, specifiek ingericht voor de Havendienst. Het pand werd waarschijnlijk in de achtiende eeuw neergezet, maar kan ook nog ouder zijn.
De bruggen over de Bierkade (links) en het Spui in 1870. Waar het Spui samenkwam met de Bierkade heette het De Kolk.
De bruggen over de Bierkade (links) en het Spui in 1870. Waar het Spui samenkwam met de Bierkade heette het De Kolk.
De eeuwenoude kade van de Bierkade.
De eeuwenoude kade van de Bierkade.
De Bierkade aan de linkerkant. Het gebouw op de achtergrond, Het Stadsbaken, staat op de hoek van het Spui en de Ververstraat.
De Bierkade aan de linkerkant. Het gebouw op de achtergrond, Het Stadsbaken, staat op de hoek van het Spui en de Ververstraat.
De Bierkade in februari 2015. Deze foto werd gemaakt vanaf de brug van het Zieken richting de Wagenstraat.
De Bierkade in februari 2015. Deze foto werd gemaakt vanaf de brug van het Zieken richting de Wagenstraat.
In de zomer van 2015 werd de brug van het Spui/Zieken gerestaureerd. Er werd daarom een noodbrug gelegd die de Bierkade en het Groenewegje verbond.
In de zomer van 2015 werd de brug van het Spui/Zieken gerestaureerd. Er werd daarom een noodbrug gelegd die de Bierkade en het Groenewegje verbond.
De Bierkade 4 heeft  vijf vensterassen dat met een omlopend schilddak is afgedekt. De vensters hebben geprofileerde hardstenen dorpels. Het eclectische bovenlicht dateert uit het laatste kwart van de 19de eeuw.
De Bierkade 4 heeft vijf vensterassen dat met een omlopend schilddak is afgedekt. De vensters hebben geprofileerde hardstenen dorpels. Het eclectische bovenlicht dateert uit het laatste kwart van de 19de eeuw.
De Bierkade in 1938 kijkend richting de Wagenstraat. De straat naast de Centrale Suikermaatschappij is de Kranestraat. Hier stond in het verleden de kraan die het bier uit de schepen tilde. Op de voorgrond  het Groenewegje.
De Bierkade in 1938 kijkend richting de Wagenstraat. De straat naast de Centrale Suikermaatschappij is de Kranestraat. Hier stond in het verleden de kraan die het bier uit de schepen tilde. Op de voorgrond het Groenewegje.
Een ansichtkaart van de Bierkade (links) uit 1903. Henri van Westerborg gaf rond 1900 diverse series met prentbriefkaarten uit van Den Haag en omgeving.
Een ansichtkaart van de Bierkade (links) uit 1903. Henri van Westerborg gaf rond 1900 diverse series met prentbriefkaarten uit van Den Haag en omgeving.

.

Cultuur

Tijdperken

Wijken

Ga naar boven