Artikelindex

Multithumb found errors on this page:

There was a problem loading image ' '
There was a problem loading image ' '

Carel Henny, directeur van de Assurantiemaatschappij tegen brandschade en op het leven De Nederlanden van 1845 en een groot bewonderaar van architect Berlage, was nauw betrokken bij de totstandkoming van het hoofdkantoor voor de verzekeringsmaatschappij. Berlage ontwierp in 1898 een gebouw aan de Prinsestraat 1-3 / Kerkplein 1-3 waarin duidelijk de vormgeving en de opvattingen tot uiting kwamen die ook bepalend waren voor zijn beroemde bouwwerk uit deze periode: de Beurs in Amsterdam (1898-1903). 

Berlage

In 1901 en 1909 werd het kantoor, eveneens naar ontwerp van Berlage, ingrijpend verbouwd en uitgebreid. Het pand kreeg een kubusvorm en werd voorzien van de forse toren die het gebouw nu meer dan vroeger op een Italiaans palazzo doet lijken. De verzekeringsmaatschappij verhuisde in 1927 naar een nieuw gebouw aan de Groenhovenstraat, dat ook door Berlage werd ontworpen.

De sculptuur boven de ingang lijkt Branddd te roepen. De beeldhouwer was Lambertus Zijl (1866 - 1946)
De sculptuur boven de ingang lijkt Branddd te roepen. De beeldhouwer was Lambertus Zijl (1866 - 1946)

Architectuur

Berlage streefde in deze architectuur naar effect door grote vlakken en lijnen, en door gebruik van dienovereenkomstig materiaal, waarbij afstand werd gedaan van alle details in de zin van consoles, pilasters, sluitstukken, cartouches en dergelijke. Het decoratieve beeldhouwwerk ontbrak niet, maar kwam uit de architectuur zelf voort en werd niet als los element toegevoegd. De verhoogde uitbouw was in 1898 geen toren (zoals uit het schuine dak bleek), maar een vertrek boven de conciergewoning en zolder, bestemd voor de hoog aangebrachte klok.

Boven de ingangsdeur tot de kantoren zijn in de draagstenen van de uitbouw twee figuren gehakt, een paard en een stier, omgeven door vlammen, welke de landbouw en veeteelt uitbeelden. Zij zouden zonder brandverzekering een onzeker bestaan zouden hebben. Deze figuren houden de wapens vast van Den Haag en Zutphen (de woonplaats van de oprichter van De Nederlanden van 1845), terwijl daartussen een groot wapen van Nederland is uitgehouwen. Tussen de omvangrijke boogvensters van het parterre aan de Prinsestraat zijn een paar staande figuren geplaatst met vlammen op de achtergrond, die herinneren aan handel en nijverheid, welke evenmin een brandverzekering kunnen ontberen.

Het gebouw is a-symmetrisch en was oorspronkelijk volgens de Haagse bouwtraditie slechts twee etages hoog. Aan de kant van het oude stadhuis bevond zich een toren. Toen Berlage in 1901 een etage toe moest voegen,  was hij als architect al een andere stijlrichting ingeslagen. Alleen de onderste etage behield Art Nouveau kenmerken, de overige etages werden veel rechtlijniger. De toren aan de stadhuiszijde werd openomen in het gebouw en er werd een nieuwe toren aan de zijkant gebouwd.

Geschiedenis Op dezelfde plek stond eeuwenlang een koffiehuis. Vanaf 1650 heette dit etablissement het Hof van Holland. Vanaf het begin van de 19e eeuw werd het simpel het Haagsche koffiehuis genoemd. In 1851 stopte het koffiehuis er mee en in 1859 kocht de gemeente Den Haag het pand en stichtte een gemeenteschool genaamd de school van Hoffmann. In 1884 werd de school samen met de belendende percelen afgebroken omdat de Prinsestraat vanaf de Molenstraat doorgetrokken moest worden (in 1886) naar het Kerkplein om zo een betere verbinding met de wijk Het Kleine Veentje te krijgen. In 1898 werd Berlage's kantoor op de hoek van de net aangelegde Prinsestraat en het Kerkplein gebouwd. 

Boven de ingang is het Wapen van Nederland geplaatst. Links een stierenkop met daaronder het wapen van Den Haag en rechts een paardenkop met daaronder het wapen van Zutphen.
Boven de ingang is het Wapen van Nederland geplaatst. Links een stierenkop met daaronder het wapen van Den Haag en rechts een paardenkop met daaronder het wapen van Zutphen.

HedenVanaf de jaren 30 is in het pand een kantoorboekhandel gevestigd. Na te zijn gestart als de firma Bladergroen, waarbij het bedrijf zich voornamelijk op de zakelijke markt richtte, werd in 1978 de naam gewijzigd in Berlage en werd de focus verlegd naar toeristen en dagjesmensen.

Het Berlagepand gezien vanaf het Kerkplein in 1900. Dit is de eerste versie van het gebouw. Het pand draagt dezelfde zonwering als in de 21e eeuw.
Het Berlagepand gezien vanaf het Kerkplein in 1900. Dit is de eerste versie van het gebouw. Het pand draagt dezelfde zonwering als in de 21e eeuw.
De Nederlanden van 1845 in de jaren 20. Het gebouw is met een etage opgehoogd. Links staat het  postkantoor dat in de jaren 60 werd afgebroken
De Nederlanden van 1845 in de jaren 20. Het gebouw is met een etage opgehoogd. Links staat het postkantoor dat in de jaren 60 werd afgebroken
Het Kerkplein richting de  Prinsestraat.
Het Kerkplein richting de Prinsestraat.

.

Cultuur

Tijdperken

Wijken

Ga naar boven